Xayirli tun, Guest!
Soat: 02:27
LoginA'zo bo'lish
Library | Hikoyalar
1 2 3 Keyingi »

Qahratonning achchiq azobi

Added:NewsMaker (28.11.2017 / 12:57)
Rating:rating 723 article (0)
Reads:552
Comments:0
Qishning etni junjiktirib yuboruvchi kunlari edi…
— Sulto-o-on-n-n! O'lib qoldingmi-i-i-i?! — Boltaboy motorning o't olishidan butunlay umidini uzib kalitni traktor ustiga taranglatib otdi. Kaftlarini o'ra qilib «kuh-kuh»ladi. — Otangga la'nat, qaerlarda qolib ketdi-i-ing?!
Kun sovuq edi. Yomon sovuq edi. Bundan uch-to'rt kun oldin iliqqina edi. Qor yoqqach havo birdan aynib, sovuq tushdi. Yoqqan qor ham bir zumda shaqillagan muzga aylandi. Yursang, g'arch-g'arch ovoz chiqarar, oyoq kiyimiga yopishmas edi.
Hovlidagi to'rt tomoni ochiq tom ostida sharti ketib, parti qolgan traktorini tuzatayotgan Boltaboy o'g'li Sultonning yo'liga, uy tomoniga tikildi, ko'zlari qamashdi. Hammayoq oppoq qor edi. Kafti bilan ko'zlarini pana qilib qor bosgan molxona, daraxtlar, bostirmada dir-dir titrayotgan oriq mollariga bir-bir qarab qo'ydi. «Ey, Xudoyim! Kunlar qachon qizir ekan-a?..»
O'tgan kun birdaniga gupillab qor yog'a boshlaganida yuragi hapriqib, quvonchi ko'ksiga sig'may qolgan edi. «Suv mo'l bo'ladi, dehqonchilikka baraka keldi», degandi u endi suvsizlikning o'tib ketishiga ishonib. Yog'ayotgan qorga qarab beixtiyor ko'zlarida yosh ham aylangan edi. Ammo kechga yaqin shunday sovuq bo'ldiki, Boltaboyning ertalabki quvonchi tashvishga, tashvishgagina emas, rosmana qayg'uga aylandi. Chunki sovuq qishloq odamining birinchi dushmani. Eng avvalo, mollarga qiyin. Sovuq, har qancha pana va ichkarida turmasin, qishda qorni to'yib yem yemagan molning dushmani. Sovuq zabtini yozdirmay uzoq turib qolsa, bog'-rog'lardagi mevali daraxtlarga bolta tegadi. «Yozda mevadan nima yeymiz?» degan o'y hech kimning xayoliga kelmaydi. Chunki jon hamma narsadan shirin. Sovuq yana zo'rayaversa, to'qson to'qqiz foizi oriq va yo kasal bo'lgan yirikmi yo mayda qishloq moli tarashaday-tarashaday qotaveradi. Harom qotgan molini ko'rgan qishloq kishisi dag'-dag' titraydi shunda.
Bular ko'pga kelgan to'y bo'lsa, faqat Boltaboynigina tashvishga soladigan sabablar ham oz emas edi. Deylik, Boltaboyning «pultopar» traktori bugungiday buzilib qolmagan taqdirda ham unga qo'shilib ro'zg'orni sudraydigan oriqqina govmishining suti teng yarmiga, balki uchdan ikkiga tortilib ketardi. Natijada qizi Zulfizarning shu sigirning sutini shaharga olib borib sotishdan iborat biznesi kasodga uchrardi. Bu hol oila byudjeti bilan birga Zulfizarning ham kayfiyatini tushirar, qiz bechora chora izlab uyga kirar-chiqar, kirar-chiqar edi.
Shunday qilib havo sovuq, uylar muzxona, traktor buzuq. Bu ham yetmaganday Zulfizarning biznesi kasod bo'lgan kunlar edi. Boltaboy isinib kelish uchun uyga kirib ketgan o'g'li chiqavermaganidan jahli chiqayotgandi.
— Sulto-o-on-n!
Boltaboy yigirma-o'ttiz yildan beri aftol, salidol singaverganidan qorayib, issiq-sovuqdan tars-tars yorilib ketgan barmoqlarini qancha «kuh-kuh»lamasin, baribir, qizimadi. «Sovuq oldimi bularni?» o'yladi u kaftlarini aylantirib ko'rar ekan. Qizinaman deb butun gavdasi bilan silkindi, oyoqlarini yerga tap-tap urdi. Oyoqlari uyushib qolibdi, keyin butun badani burishib qolganday tuyildi. Yelkasini battarroq qisdi. Esiga ukasi tushdi. Boltaboyning bo'g'ziga allanarsa kelib tiqildi. Bir vaqtlar kelishgan, xushsurat, baland bo'yli, jingalak soch, qarindosh-tuqqanlarning hech biriga gap bermaydigan ukasi bedavo dardga yo'liqib, uch-to'rt oyning ichida faqat teri va suyakdan iborat gavdaga aylanib qolgan edi. Uni o'ylab Boltaboyning ko'zlariga yosh qalqdi. «Ey, Xudoyim!»
Ukasi savdo sohasida yurgan, toparman-tutarman, qishloqning old yigiti edi. Bir katta biznes qilaman deb muttahamlarga yo'liqdi-yu, boridan ayrildi. Yetmaganiga qarz ko'tarib ishga tikkan pulini qaytaraman, deb ko'zga ko'ringan, birov olaman, degan narsasining hammasini sotdi. Avval «Qo'l sinsa, yeng ichida» qabilida ish tutib, bu gaplarning isini chiqarmadi. Yana besh-olti oy avvalgi g'oz yurishida yurdi. Ammo kirim yo'q, faqat chiqim, tez orada qishloqdagi daydi itdan ham bir suyak qarz bo'ldi. Yana qatorga qo'shilaman deb unga yopishdi, bunga yopishdi. Xudoga xush yoqmadimi, bo'lmadi. Bundan qattiq qisindi. Ichiga oldi. Xasta bo'lib yotib qoldi. Og'riydigan yeri, dardining belgisi yo'q. Lekin hol tark etdi uni. Avval-avval ulfatlari tez-tez kelib, avvalgiday yeb-ichishlarini davom ettirib turishdi. Biroq bora-bora dasturxondan fayzu baraka ko'tarilgach, ulfatlarning ham bu xonadondan oyoqlari uzildi. Insofliroqlari ma'lum vaqtgacha telefonda hol-ahvol so'rab turgan bo'ldi. Ukasining ahvoli esa kundan-kun yomonlashaverdi. Doktorlar ming xil gap aytishdi. Bir safar Boltaboy nima gapligini bilish uchun doktorning yoniga kirgan edi, undan kelayotgan solyarkaning isi yoqmadimi yo boshqami, gapni qisqa qildi: «Ukangizning ahvoli og'ir, tayyorgarligingizni ko'ravering…»
Doktordan bunday gap eshitaman, deb hech o'ylamagan Boltaboy esidan ketib qolishiga sal qoldi. «Nimaga axir? Nega aynan mening ukam?..»
Boltaboy kasalxonaga ukasining o'g'li Samad bilan borgan edi. Doktorning qoshidan chiqar ekan, Samadni ko'rsam yig'lab yuboraman, deb o'yladi. Keyin o'ziga-o'zi so'z qotdi: «Mahkam bo'l, yig'lab-siqtab bolani qo'rqitib o'tirma!» Boltaboy shu o'ylar bilan ko'chaga chiqsa, Samad mashinasining yonida bir qiz bilan hiringashib turibdi. Yonib ketdi Boltaboy! Birdan xotinining gaplari yodiga tushdi: «Ukangizning shu Samad o'g'li hech odam bo'lmadi-bo'lmadi-da! Dadasi qachondan beri kasal yotsa ham biron marta yoniga kirib, hol-ahvol so'ramabdi».
Boltaboyning ukasiga ichi uvishdi. «Farzandlarini qanday o'stirdi-ya, qanday o'stirdi?..» Boradigan yeri besh yuz metr bo'lsa ham maktabiga piyoda yubormadi. «Bolalarimning oyog'i qavaradi», deb mashinada olib bordi. Biron-bir bolasining qo'lini bir cho'pga urdirmadi: na og'ir va na yengil ish bo'lsin, ishlatmadi. «Men tirik bo'lsam belimdan bo'lganning biri ham ishlamaydi!» dedi.
Boltaboy birdan sovqotib qolganini his qildi, dag'-dag' titradi.
— Sulto-o-on-n!!! Ketganingga ikki soat bo'ldi-ku! Yo men bu yoqda o'lib ketaveraymi! — baqirdi u ovozining boricha. — Sulto-on-n-n!!!
* * *
— Tur, o'g'lim, tur! — ko'rpachaga o'ranib endi qiziy boshlagan o'g'lini turtdi Halima. — Otangning joni yonib, qichqirib yotibdi! Tur, bolam, tur, ko'maklashib yubor…
— Uff! — dedi o'rnidan qo'zg'alarkan Sulton. — Yuz marta aytaman, shu traktoringiz bo'lmaydi, topshiring, boshqasini oling deb. Yo'q! Shu yurmas matohga yopishib olgan otam ham!
— O'zing olarsan boshqasini, tur, bolam, tur.
— Siz ham otamning gapini gapirasiz! — Sultonning, yaqindagina uylangan yigitning ovozi yig'lamsiraganday chiqdi. — Remont bo'lmaydi bu traktor, yurmaydi…
Sulton ming'irlay-ming'irlay to'nini yelkasiga ildirib, ko'chaga chiqdi.
— Tirikmisan, ishqilib! Hay, bola bo'lganingga rahmat sening!
Sovuq shamol g'ir etib Sultonning yengidan kirib etagidan chiqdi. Shu payt mashinaning signali eshitildi. Boltaboy cho'chib tushdi. So'ng hashamatli chet el mashinasidan tushib ularga qarab kelayotgan Samadni ko'rib, zahrini unga sochdi:
— Hay, signal beraverib ammangnikiga kelin kelayotirmi?! O'z yo'ling bilan kelaversang
Download txt | fb2
1 2 3 Keyingi »
telegram
© CHIROYLI.COM, 2012-2021™